Huyết áp cao là gì? nguyên nhân và cách điều trị

Huyết áp cao là gì?

Huyết áp cao hoặc huyết áp cao, xảy ra khi huyết áp của bạn tăng lên đến mức không bình thường. Đo huyết áp của bạn sẽ tính đến mức độ nhanh chóng máu đi qua tĩnh mạch và lượng máu đề kháng trong khi bơm.

Các động mạch hẹp làm tăng sức đề kháng. Huyết động mạch của bạn càng hẹp, huyết áp càng cao. Về lâu dài, áp lực gia tăng có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe bao gồm bệnh tim.

Tăng huyết áp là khá phổ biến. Trên thực tế, 75 triệu người Mỹ đang sống với tình trạng này. Tăng huyết áp có thể phát triển trong vài năm. Trong những năm đó, bạn không thể nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào. Ngay cả khi không có triệu chứng, huyết áp cao có thể gây tổn hại cho động mạch và mạch máu của bạn. Ở Việt Nam tỉ lệ người mắc bệnh huyết áp cao là rất nhiều và xu hướng ngày càng trẻ hóa.

Điều trị tăng huyết áp bao gồm cả thuốc theo toa và thay đổi lối sống lành mạnh. Nếu tình trạng không được điều trị, nó có thể dẫn đến các vấn đề về sức khỏe, bao gồm đau tim và đột quỵ.

huyết áp cao là gì?

Các triệu chứng của cao huyết áp là gì?

Tăng huyết áp xảy ra rất thầm lặng. Nhiều người sẽ không gặp bất kỳ triệu chứng nào. Có thể mất nhiều năm hoặc thậm chí hàng thập kỷ để tình trạng này đạt đến mức nghiêm trọng đủ để các triệu chứng trở nên rõ ràng. Ngay cả khi đó, các triệu chứng này có thể được cho là do các vấn đề khác.

Các triệu chứng tăng huyết áp bao gồm:

  • Đau đầu
  • khó thở
  • Chảy máu cam
  • Chóng mặt
  • Tức ngực
  • Máu trong nước tiểu

Những triệu chứng này có thể không xảy ra ở người cao huyết áp, nhưng nếu không phát hiện kịp thời bệnh huyết áp cao có thể gây tử vong. Cách tốt nhất để biết bạn có bị huyết áp cao hay không là kiểm tra huyết áp thường xuyên.

>>> Ảnh hưởng huyết áp cao đối với cơ thể

Nguyên nhân gây huyết áp cao?

Có hai loại tăng huyết áp. Mỗi loại có một nguyên nhân khác nhau.

Tăng huyết áp Nguyên phát (còn gọi là tăng huyết áp vô căn)

Tăng huyết áp vô căn cũng được gọi là cao huyết áp thiết yếu. Loại tăng huyết áp này phát triển theo thời gian không có nguyên nhân để có thể nhận biết được. Tăng huyết áp nguyên phát chiếm khoảng 95% trên tổng số người bị cao huyết áp.

Các nhà nghiên cứu vẫn chưa rõ cơ chế gây ra huyết áp tăng dần. Tuy nhiên một vài nguyên nhân có thể là do:

Gen : Một số người bị biến đổi di truyền có xu hướng tăng huyết áp. Điều này có thể xảy ra do các đột biến gen hoặc di truyền bất thường thừa hưởng từ cha mẹ của bạn.

Thay đổi thể chất : Nếu có gì đó trong cơ thể bạn bị trục trặc, bạn có thể bắt đầu trải qua các vấn đề trên cơ thể. Huyết áp cao có thể là một trong những vấn đề đó.

Ví dụ, người ta nghĩ rằng những thay đổi trong chức năng thận của bạn có thể làm mất cân bằng tự nhiên của cơ thể của muối và chất lỏng. Sự thay đổi này có thể làm tăng huyết áp cơ thể bạn.

Môi trường : Theo thời gian, lựa chọn lối sống không lành mạnh như thiếu hoạt động thể chất và chế độ ăn uống nghèo nàn có thể gây hại cho cơ thể. Lựa chọn lối sống có thể dẫn đến vấn đề cân nặng. Thừa cân hoặc béo phì có thể làm tăng nguy cơ cao huyết áp.

Tăng huyết áp thứ phát

Cao huyết áp thứ phát thường xảy ra nhanh chóng và có thể trở nên trầm trọng hơn so với bệnh cao huyết áp nguyên phát. Một số điều kiện có thể gây tăng huyết áp thứ phát bao gồm:

  • Bệnh thận
  • Khó thở khi ngủ
  • Khuyết tật tim bẩm sinh
  • Vấn đề với tuyến giáp của bạn
  • Tác dụng phụ của thuốc
  • Sử dụng ma túy bất hợp pháp
  • Lạm dụng rượu hoặc sử dụng lâu dài
  • Vấn đề tuyến thượng thận
  • Một số khối u nội tiết

Chẩn đoán huyết áp cao

Chẩn đoán cao huyết áp chỉ đơn giản như đọc chỉ số huyết áp. Hầu hết mỗi chúng ta khi đi khám bệnh đều kiểm tra huyết áp như là một việc làm thường xuyên.

Nếu huyết áp của bạn tăng cao, Bác sĩ có thể yêu cầu kiểm tra nhiều hơn trong vài ngày hoặc vài tuần, việc đưa ra kết luận cần phải có bằng chứng để xác định, bởi lẽ việc tăng huyết áp cũng có thể là do điều kiện môi trường, thông thường huyết áp thay đổi trong suốt cả ngày.

Nếu huyết áp của bạn vẫn còn cao, bác sĩ sẽ tiến hành nhiều xét nghiệm hơn để loại trừ các tình trạng cơ bản. Những thử nghiệm này bao gồm:

  • Xét nghiệm nước tiểu
  • Kiểm tra cholesterol
  • Kiểm tra hoạt động điện tim của bạn

Những thử nghiệm này có thể giúp bác sĩ của bạn xác định bất kỳ vấn đề thứ cấp gây ra huyết áp cao của bạn.Trong thời gian này bác sĩ có thể bắt đầu điều trị cao huyết áp của bạn. Điều trị sớm có thể làm giảm nguy cơ bị tổn thương kéo dài.

Cách hiểu về đọc chỉ số huyết áp cao

Hai con số để đọc chỉ số huyết áp.

Áp lực tâm thu : Đây là con số đầu tiên. Nó cho thấy áp lực trong động mạch của bạn khi trái tim bạn đập và bơm máu.

Áp suất tâm trương : Đây là con số thứ hai. Đó là cách đọc áp lực trong động mạch giữa những nhịp tim.

Bốn loại định nghĩa các chỉ số huyết áp cho người lớn:

  • Khỏe mạnh: Một chỉ số về huyết áp khỏe mạnh là 120/80 milimet thủy ngân (mmHg).
  • Tăng huyết áp: Số tâm thu là từ 120 đến 139 mm Hg, hoặc số tâm trương từ 80 đến 89 mm Hg. Các bác sĩ không thể điều trị tăng huyết áp bằng thuốc men. Thay vào đó, bác sĩ của bạn có thể khuyến khích thay đổi lối sống để giúp giảm số của bạn.
  • Tăng huyết áp giai đoạn 1: Số tâm thu là từ 140 đến 159 mm Hg, hoặc số tâm trương dao động từ 90 đến 99 mm Hg.
  • Giai đoạn 2 cao huyết áp: giai đoạn tăng huyết áp này là nghiêm trọng và nguy hiểm. Số tâm thu trên 160 mmHg hoặc số tâm trương trên 100 mm Hg là dấu hiệu của giai đoạn tăng huyết áp ở mức độ nguy hiểm.

Để bảo đảm đo chính xác, trước khi đo 30 phút, người đo không nên ăn uống, hút thuốc, uống rượu bia, tắm rửa hoặc các hoạt động mạnh tốn nhiều sức lực. Cũng xin lưu ý rằng các chỉ số đánh giá mức độ huyết áp cao  hay thấp ở người lớn và trẻ em là khác nhau.

Điều trị huyết áp cao

Một số yếu tố giúp bác sĩ của bạn xác định lựa chọn điều trị tốt nhất cho bạn. Những yếu tố này bao gồm loại cao huyết áp mà bạn có và nguyên nhân nào đã được xác định.

Điều trị tăng huyết áp nguyên phát

Nếu bác sĩ chẩn đoán bạn bị tăng huyết áp nguyên phát, thay đổi lối sống có thể làm giảm huyết áp của bạn. Nếu chỉ thay đổi lối sống là không đủ hoặc nếu không hiệu quả, bác sĩ có thể kê toa thuốc.

Điều trị tăng huyết áp thứ phát

Các biện pháp thay đổi lối sống như chế độ ăn uống lành mạnh, tăng cường tập thể dục thể thao, giảm cân… đóng vai trò quan trọng trong điều trị tăng huyết áp thứ phát.

Phương pháp điều trị quan trọng nhất là phải phát hiện và loại bỏ nguyên nhân gây tăng huyết áp, chỉ khi đó mới có thể làm giảm huyết áp một cách bền vững và thậm chí đưa được huyết áp về bình thường.

Trong hầu hết các trường hợp, trước khi điều trị nguyên nhân hoặc trong thời gian chuẩn bị điều trị nguyên nhân thì việc dùng các thuốc hạ huyết áp là hết sức cần thiết, nhất là trường hợp huyết áp rất cao như u tủy thượng thận, tiền sản giật…

Nhìn chung điều trị bệnh nhân tăng huyết áp thứ phát thường sau một thời gian mới có hiệu quả. Nhiều trường hợp điều trị khá phức tạp. Một số bệnh nhân do tăng huyết áp kéo dài và không được kiểm soát tốt huyết áp nên đã có biến chứng thận, tim… vì thế huyết áp có thể vẫn cao sau khi đã điều trị loại bỏ nguyên nhân.

>>> 13 thực phẩm giúp hạ huyết áp hiệu quả

Chung / theo healthline

 

Tin tài trợ
Có thể bạn quan tâm: