Tác dụng của Hoàng tinh đối với sức khỏe

Tác dụng của cây hoàng tinh được đánh giá rất cao về dược tính và được dùng trong các bài thuốc nhuận phổi dịu ho, bổ âm dưỡng khí, kiện tỳ, tiểu đường, huyết áp cao…

Mô tả

Dược liệu dùng là thân rễ của những cây trên, nên có hai dạng hình chính: Dược liệu dùng là thân rễ của những cây trên, nên có hai dạng hình chính: 5cm, rộng 1-3cm (hoặc khối lớn hình dạng thay đổi). Mặt ngoài màu vàng hay nâu vàng đến nâu đen, nhiều nếp nhăn nheo, sần sùi. Chất dẻo dai, hơi khó bẻ, mặt bẻ màu vàng đến nâu nhạt, không phẳng, hơi lổn chổn, có chất dính, mùi đường, vị ngọt nhẹ, hơi ngứa lưỡi.

Những khối ngắn dài không nhất định gồm 2-5 đốt tròn hình chén dính nhau, ở giữa có một vòng tròn lõm xuống (vết tích của thân cây đã rụng). Mặt ngoài thân rễ màu nâu đen có những vòng tròn mảnh màu nâu nhạt, nhiều nốt sần nhỏ, mẫu rễ con. Chất cứng hơi khó bẻ, mặt bẻ bằng phẳng, mặt cắt ngang màu vàng ngà, rải rác có nhiều chấm trắng nhỏ, mùi thơm vị ngọt.

Phân biệt
1- Vị Hoàng tinh còn được dùng với cây Hoàng tinh lá mọc so le, còn gọi là cây Đót, Co hán han (Thái) có tên khoa học là POLYGONATUM MULTIFLORUM (LINN). ALL, DISPOROPSIS LONHIFOLIA CRAIB, là cây cỏ sống lâu năm. Thân rễ mập mọc hoang chia thành những dóng, trên có sẹo lớn, lõm xuống trông như cái ch n. Thân đứng, nhẵn cao, 6-1m.

Gốc thân có những đốm tía. Lá không cuống, mọc so le, hình trứng, đầu nhọn, gân lá hình cung, hai mặt lá nhẵn. Hoa trắng hình chuông, mọc ở kẽ lá, rủ xuống. Quả mọng, hình cầu, khi chín màu tím đen. Cây mọc hoang ở rừng núi, chỗ ẩm ướt có bóng râm như ven suối, khe vực. Cây này vẫn còn mọc hoang ở xứ lạnh chưa được trồng.

Tác dụng của Hoàng tinh đối với sức khỏe

2- Vị Hoàng tinh còn được dùng với cây POLUGONATUM SIBIRICUM REDONTE, là cây đa niên, thường lấy mút lá cong phụ vào vật khác, thân rễ nằm ngang mập dầy, màu vàng trắng hình trụ tròn dẹp, mút vết sẹo ở củ tương đối lớn. Thân mọc thẳng hoặc hơi cong, dài 50-80cm. Lá mọc 4-5 vòng không có cuống hình müi mác dạng dãi, dài 8-12cm, phía trước uốn cong lại. Hoa sinh ở nách rủ xuống, màu trắng, quả mọng hình cầu màu đen.

3- Ngoài những cây làm thuốc với Hoàng tinh ở trên ra, các cây POLYGONATUM MACROPODUM POLYGONATUM GIGANTEUM, POLYGONATUM MULTIFLORUM, POLYGONATUM CHINENSIS, POLYGONATUM LACTIFOLIUM, POLYGONATUM FALCATUM, POLYGONATUM CANALICULATUM…đều được dùng với tên Hoàng tinh, cần nghiên cứu thêm.

4- Cần phân biệt với cây cũng có tên là Hoàng tinh, ở bắc gọi là Dong, trong Nam gọi là Bình tinh, đó là cây MARANTA ARUNDINACEAE LIN. Thuộc họ MARANTACEAE là loại cỏ sống lâu năm, thân cao tới 2m, lá mọc so le thành hai dãy bẹ lá dài và có lông, phiến lá hình bầu dục, phiến lá có một khúc màu trắng hơi dày ở chỗ nối với gốc lá.

Hoa không đều lưỡng tính, hình ống phiến có 3 thuz, nửa nhị sinh sản. Thân rễ hình thoi dài màu trắng mang nhiều vòng lá khô hình vảy khá to. Không dùng vào thuốc, đó là cây lương thực thường được luộc ăn hoặc mài lấy bột để làm bánh hoặc nấu chè khuấy bột.

Bộ phận dùng, thu hái, chế biến

Thân rễ hoàng tinh hoa trắng, thu hái vào mùa thu đông lúc cây sắp tàn lụi, cắt bỏ gốc thân và những rễ con, rửa sạch, phơi hay sấy khô. Khi dùng, phải chế biến theo hai cách sau:

  1. Gọt bỏ vỏ ngoài, rửa sạch, không bổ đôi, xếp vào chõ, đồ chín hoặc cho vào nồi, đổ nước sâm sấp, đun gần cạn, phơi khô. Làm nhiều lần như vậy đến khi củ mềm, mặt trong và mặt ngoài đều đen là được. Cuối cùng phơi thật khô.
  2. Thân rễ đã gọt vỏ, rửa sạch, để nguyên đun với nước mật mía và gừng (cứ lkg hoàng tinh dùng 250ml mật và 250g gừng). Làm nhiều lần (được 9 lần, cửu chưng cửu sái, thì tốt) đến khi hết nước mật là được. Phơi khô.

Thành phần hóa học

Thân rễ hoàng tinh hoa trắng có chất nhầy, tinh bột và đường.

Theo các nghiên cứu thời nay, hoàng tinh có hàm chứa các thành phần nicôtin, chất dmh, chất anthraquinon, có thể hạ huyết áp, có tác dụng chống acid, kháng khuẩn và ức chế các loài nấm bệnh ngoài da.

Những cấm kỵ khi dùng thuốc

Người nào đờm thấp thịnh dẫn tới ổ bụng đầy trướng, không thiết ăn, và những người tỳ vị dương hư dẫn tới ỉa chảy, kiêng không dùng.

Vị thuốc này nếu ăn nhiều, hoặc uống quá liều, sẽ ảnh hưởng đến tiêu hoá của tỳ vị, sinh ra trướng bụng đầy bụng.

Tác dụng của cây hoàng tinh được áp dụng trong các bài thuốc như sau:

Tác dụng của Hoàng tinh đối với sức khỏe

Chữa trị tiểu đường: Hoàng tinh 300g, gương sen 200g, đem hai vị trên nghiền thành bột, trộn với nước cháo loãng, tạo thành viên hoàng nhỏ bằng hạt ngô rồi đem phơi khô. Mỗi lần uống 15 viên, ngày uống 3 lần với nước sôi để nguội.

Chữa trị ho ra máu: Dùng 1kg hoàng tinh, 300g bách bộ, 500g bạch lập, đem sấy khô, tán nhỏ thành bột rồi vò lại thành viên nhỏ bằng hạt ngô, đem phơi khô và dùng mỗi lần 15 viên, ngày dùng ba lần.

Thuốc bổ sinh tân dịch dùng để hỗ trợ điều trị bệnh vô sinh: Hoàng tinh 25g, Ba kích 20g, Đẳng sâm 10g ,Thục địa 10g. Tất cả thái lát mỏng, ngâm trong 1 lít rượu trắng khoảng 30 độ, pha thêm 100ml xirô đơn và lắc đều khi dùng. Ngày dùng 3 lần, mỗi lần 1 chén nhỏ trước bữa ăn và khi đi ngủ.

Chữa trị bệnh vô sinh, liệt dương do suy nhược cơ thể, rối loạn thần kinh chức năng: Hoàng tinh 12g, Hoài sơn 12g, Đinh lăng 12g, Trâu cổ 12g, Ý dĩ 12g, Hà thủ ô đỏ 12g, Long nhãn 12g, Cám nếp 12g, Kỷ tử 12g, Cao ban long 8g, Sa nhân 6g. Sắc uống mỗi ngày 1 thang.

Điều trị suy nhược cơ thể, giúp tăng lượng hồng cầu trong máu, kích thích ăn uống ngon miệng: hoàng tinh 180g , hoàng kỳ 120g, củ mài150g , đảng sâm 100g. Tất cả đem sấy khô, tán mịn, trộn với mật ong tạo thành viên hoàn nhỏ, đem phơi khô để dùng. Mỗi ngày dùng ba lần, mỗi lần 15 viên.

>>> Bài thuốc chữa bệnh từ cúc hoa

Có thể bạn quan tâm: